Bitcoin leek op 7 november een van de meest eenvoudige regels van tijd te doorbreken. Een nieuw gemined blok had een eerdere tijdstempel dan het blok ervoor.
Deze ontdekking zorgde voor een opvallende vraag: zit er een bug in de Bitcoin-blockchain?
Hoofd Research bij Galaxy Digital, Alex Thorn, wees op het incident en legde uit waarom de interne klok van Bitcoin niet altijd gelijkloopt met de echte tijd.
Twee opeenvolgende blokken maakten dit duidelijk.
- Blok 974.987: Tijdstempel: 21:22:24 UTC.
- Blok 974.988: Werd daarna gemined, maar tijdstempel: 21:19:02 UTC.
Volgens de openbare blockchain-verkenner van Bitcoin leek het nieuwe blok meer dan drie minuten ouder te zijn.
Waarom kan de klok van Bitcoin teruglopen?
De verklaring zit in hoe Bitcoin-mining werkt.
Miners kiezen zelf de tijdstempel van elk blok. Ze kunnen deze aanpassen terwijl ze zoeken naar een geldig blok, zodat hun computers extra combinaties kunnen proberen.
Bitcoin staat deze flexibiliteit toe via twee regels:
- Een tijdstempel moet hoger zijn dan de mediaan van de vorige 11 blokken.
- De tijdstempel mag niet meer dan twee uur voorlopen op de klok van een controlerende node.
Belangrijk is dat de tijdstempel niet later hoeft te zijn dan het direct voorgaande blok.
Volgens de analyse van Thorn heeft ongeveer 3% van de Bitcoin-blokken een tijdstempel die eerder is dan die van hun ouder-blok. Ongeveer één op de tien blokken komt zelfs met een tijdstempel die meer dan een minuut vooruitloopt op het moment waarop zijn node het blok ontving.
Betekent dit dat Bitcoin-transacties teruggedraaid kunnen worden?
Nee. Bitcoin bepaalt de volgorde van blokken via cryptografische koppelingen, niet via tijdstempels.
Elk blok bevat de unieke hash van het vorige blok, zodat altijd duidelijk is welk blok eerder kwam.
Een echte reorganisatie van de blockchain vraagt om een concurrerende chain met meer cumulatief mining-werk. Tijdstempels aanpassen kan dat niet veroorzaken.
Toch is dit onderscheid belangrijk voor iedereen die blockchain-gegevens gebruikt om exact te bepalen wanneer iets is gebeurd.
De blokhoogte van Bitcoin bepaalt de volgorde. De tijdstempel geeft een schatting van het tijdstip.
Satoshi Nakamoto noemde Bitcoin een ”tijdstempelserver” in de originele whitepaper. Achttien jaar later laat het incident van 7 november zien waarom het systeem vertrouwt op cryptografisch bewijs in plaats van op een perfecte klok.











