Gecentraliseerde exchanges (CEX’s) beheren nog steeds het grootste deel van de crypto-liquiditeit. Toch begint de machtsverdeling te verschuiven: gedecentraliseerde exchanges (DEX’s) hebben hun marktaandeel in de spotmarkt de afgelopen twee jaar verdubbeld, en hun positie in perpetual futures zelfs vijf keer zo groot gemaakt.
De data laten zien dat on-chain handelen niet langer alleen voor een niche is. Het wordt nu een serieuze concurrent voor gecentraliseerde platforms.
DEX’s winnen terrein: Hyperliquid, Uniswap en PancakeSwap bereiken top 10 exchanges
Volgens het 2026 CEX & DEX Trading Activity Rapport van CoinGecko hebben CEX’s in 2025 bijna $80 biljoen aan spot- en perpetual-handelsvolume verwerkt. Dit toont hun dominante positie, maar tegelijk groeit het gebruik van DEX’s heel snel.
Het marktaandeel van DEX’s in de spotmarkt steeg van 6,9% in januari 2024 naar 13,6% in januari 2026. In absolute aantallen steeg het maandelijks volume op DEX’s van $95,86 miljard naar $231,29 miljard.
Op het hoogtepunt in juni 2025 hadden DEX’s 24,5% van de spot handelsactiviteit. Volgens het rapport kwam dat mede doordat Binance Alpha 2.0 orders via PancakeSwap verstuurde.
Die piek was tijdelijk, maar sinds begin 2025 blijft het DEX-aandeel stabiel boven de 10%. Dit betekent dat de vraag naar handelen op de chain stabiel blijft en niet meer verdwijnt.
Gecentraliseerde platformen blijven wel het centrum voor liquiditeit: elke maand werd meer dan $1 biljoen aan spotvolume op deze exchanges verhandeld.
Perpetuals: doorbraakmoment voor DEXs met Hyperliquid aan kop
De markt voor perpetual futures groeide 75% in twee jaar, van $4,14 biljoen in januari 2024 tot $7,24 biljoen in januari 2026. Binnen die groei, lieten DEX’s de sterkste stijging zien.
- Het volume van perp DEX’s steeg van $81,7 miljard tot $739,5 miljard, een stijging van acht keer.
- Het marktaandeel groeide daardoor van 2,0% tot 10,2%.
Met andere woorden, één op de tien dollars die in crypto perpetuals wordt verhandeld, loopt nu via gedecentraliseerde platforms.
Een belangrijke reden hiervoor is het succes van Hyperliquid. Dit was de enige DEX die een plek kreeg in de Top 10 van grootste perps-exchanges.
Tussen augustus 2025 en januari 2026 haalde Hyperliquid een handelsvolume van $1,59 biljoen. Daarmee kwam het naast grote gecentraliseerde exchanges te staan.
Op spotgebied kwamen Uniswap en PancakeSwap ook bij de Top 10 exchanges met een volume. Beide behaalden meer dan $0,5 biljoen aan handelsvolume in zes maanden tijd.
Een paar jaar geleden leek het ondenkbaar dat meerdere DEX’s tot de grootste exchanges van de sector zouden behoren.
Token-listings tonen structurele kloof
Het rapport laat ook grote verschillen zien in het aantal coins per platform. Onder de gecentraliseerde exchanges hebben MEXC en Gate.io de meeste listings: respectievelijk 1.281 en 1.273 coins in 13 maanden. Dat is gemiddeld bijna 100 nieuwe coins per maand.
Toch is dit slechts 0,01% van de 24,04 miljoen tokens die in die periode zijn aangemaakt.
Ter vergelijking: Uniswap heeft in z’n eentje 13,69 miljoen tokens toegevoegd. Dit laat zien dat DEX’s veel makkelijker tokens toelaten door hun open karakter.
Dit laat een groot verschil zien: CEX’s kiezen voor schaarste, DEX’s laten juist overvloed toe.
$2,4 miljard aan security-verliezen
Maar deze snelle groei had ook een prijs. Crypto exchanges verloren ruim $2,4 miljard door hacks in iets meer dan een jaar tijd.
Bij gecentraliseerde platforms was meer dan $2 miljard verloren, waarvan 71% door één grote hack bij Bybit in februari 2025.
DEX’s hadden samen lagere verliezen, waarvan de grootste hack $223 miljoen bedroeg. Meestal ging het daarbij om problemen met smart contracts en manipulatie met oracles.
De belangrijkste conclusie uit het rapport van CoinGecko is: CEX’s zijn nog steeds het grootst, maar DEX’s halen snel in, zowel in spot- als derivatenmarkten.
Nu DEX’s een marktaandeel van boven de 10% hebben en er steeds meer professionele on-chain platforms bijkomen, is de verschuiving naar gedecentraliseerde liquiditeit duidelijk zichtbaar.
