Instituties versnellen hun adoptie van crypto, met grote partijen die steeds vaker de markt betreden en hun blootstelling aan digitale assets vergroten. Maar hoewel de deelname groeit, is de manier waarop deze instituties omgaan met het ecosysteem fundamenteel veranderd.
Het oude model, waarbij fondsen direct grote bedragen op crypto-exchanges storten, wordt vervangen. Er is nu een nieuwe architectuur waarbij handelen en opslag (custody) niet meer samenvallen.
“Het bewustzijn van tegenpartijrisico komt in cycli in crypto. De recente grote cyberaanval heeft geleid tot een van de grootste waves van risicoverlaging op exchanges sinds FTX. Het is opnieuw een herinnering dat het scheiden van crypto-opslag en exchange-handel essentieel is voor veiligheid,” zegt Dominic Lohberger, Chief Product Officer bij Sygnum.
Hoe FTX het institutionele vertrouwen in exchange-custody brak
Voor 2022 was de meest gebruikte strategie simpel: geld op een exchange storten, handelen, en het kapitaal daar laten staan voor gemak en snelheid. Exchanges fungeerden zowel als handelsplatform als opslag. Dat ging goed, tot het fout ging.
De val van FTX legde een belangrijk probleem bloot. Investeerders namen enorme, vaak onzichtbare tegenpartijrisico’s. FTX werkte als exchange, bewaarder, kredietverstrekker en afwikkelhuis tegelijk.
Wat eerst gezien werd als efficiënt, bleek ineens een structureel risico te zijn. Klantgelden werden niet bewaard in controleerbare, on-chain en gescheiden accounts. Toen het bedrijf failliet ging, ontdekten klanten dat hun fondsen naar Alameda waren doorgesluisd.
De schade raakte veel meer mensen dan alleen FTX-gebruikers. Galois Capital, een voormalig geregistreerd investeringsfonds, stopte ermee nadat de helft van het vermogen was vastgezet door het FTX-faillissement.
In september 2024 kreeg Galois een boete van $225.000 van de SEC wegens “niet voldoen aan de eisen voor het veiligstellen van klantassets”.
Het faillissement van Celsius bracht opnieuw onrust. Een Amerikaanse faillissementsrechtbank oordeelde dat tegoeden op Celsius Earn Accounts eigendom werden van het bedrijf, niet meer van de klanten.
Investeerders die dachten assets te bezitten, ontdekten dat ze juridisch als ongedekte schuldeisers werden gezien.
Onderzoek van Coalition Greenwich toonde aan dat voor de FTX-crash professionele cold storage en exchange-wallets even populair waren. Dat veranderde direct.
De slogan “not your keys, not your coins” werd van een filosofisch standpunt tot een compliance-vereiste.
Hoe settlement buiten de exchange er nu uitziet
Het traditionele crypto-handelsmodel vroeg van instituten om eerst geld op een exchange te plaatsen voor transacties. De exchange beheerde zowel de assets als de transacties en concentreerde zo het risico op één plek.
Settlement buiten de exchange, ook wel OES genoemd, draait dit om. Dit nieuwe type infrastructuur is juist gemaakt om het risico te verspreiden. Assets blijven bij een externe bewaarder of in een self-custodial wallet.
In plaats van assets op exchanges te laten staan, bewaren instituten ze nu bij externe bewaarders. Deze partijen – vaak gereguleerd of gespecialiseerd – bewaren de fondsen in gescheiden wallets.
Handelen gebeurt nog steeds op exchanges, maar er is een belangrijk verschil: exchanges krijgen beperkte toegang tot een handelsbalans of kredietlijn, meestal gedekt door assets die bij de bewaarder staan.
De exchange kan wel handelen uitvoeren, maar kan niet zomaar zelfstandig tegoeden verplaatsen of opnemen. Settlement gebeurt apart, vaak op net-basis na het handelen.
Abonneer je op ons YouTube-kanaal om leiders en journalisten hun inzichten te zien delen
De opkomst van modellen om risico te isoleren
In de traditionele financiële wereld bestaat deze scheiding tussen opslag en uitvoering al tientallen jaren. In crypto was dat er nog niet, tot partijen als Fireblocks en Copper het gingen bouwen.
Fireblocks lanceerde Off Exchange in november 2023. Off Exchange biedt Collateral Vault Accounts (CVA’s) aan.
Dit zijn on-chain wallets beveiligd met Multi-Party Computation (MPC) cryptografie. Wanneer een instituut assets in een CVA stort, krijgt de gekoppelde exchange handelsruimte op krediet.
Coppers ClearLoop is een off-exchange settlement-oplossing waar assets bij Copper in MPC-custody blijven. Trades worden afgehandeld op de eigen infrastructuur van Copper.
Beide systemen zijn in korte tijd sterk gegroeid in gebruik. Deribit werd in februari 2024 de eerste exchange met volledige Fireblocks OES-integratie. HTX volgde in april 2025.
“Sinds de lancering heeft HTX veel institutionele klanten binnengehaald en is het handelsvolume met 200% gestegen. Dit bevestigt de marktvraag naar veilige off-exchange settlementmodellen,” meldde het persbericht.
Copper’s ClearLoop verbindt nu verschillende live exchanges, zoals Coinbase, OKX, Bybit, Deribit, Bitget, en meer. Hiermee faciliteert het meer dan $50 miljard aan notioneel handelsvolume per maand. De Bybit hack van 2025 liet verder de voordelen van off-exchange settlement zien.
Hoe Bitcoin ETF’s de scheiding permanent maakten
De goedkeuring van spot Bitcoin (BTC) ETF’s in januari 2024 betekende meer dan alleen het openen van een nieuw investeringsinstrument. Het legde de scheiding tussen opslag en uitvoering vast in het meest zichtbare crypto-product van Wall Street.
Zo gebruikt BlackRock’s iShares Bitcoin Trust ETF (IBIT), net als veel andere ETF’s, Coinbase Custody Trust Company, LLC. De opzet hiervan zorgt ervoor dat Bitcoin in cold storage opgeslagen is, volledig los van elke handelsbeurs.
Het aanmaken en inwisselen van ETF-aandelen loopt volgens een proces waarbij assets tussen de kluis en handelsbalansen bewegen binnen vastgestelde settlementperiodes. De beurs waarop IBIT op de secundaire markt wordt verhandeld, raakt de onderliggende Bitcoin nooit aan.
Dit is geen optionele ontwerpkeuze. Zo werken ETF’s bij definitie. De custodian bewaart de asset. De bevoegde deelnemer regelt aanmaak en terugname. De exchange regelt prijsontdekking. Drie rollen, drie partijen, geen overlap.
Off-exchange trend groeit, maar Coinbase is nog steeds de grootste
Hoewel de verschuiving weg van exchange-opslag echt is, tonen de data een meer genuanceerde overgang dan een volledige vervanging.
Ondanks de toename van off-exchange modellen blijft Coinbase de dominante speler in institutionele crypto-opslag. Het bedrijf bewaart momenteel meer dan 80% van de wereldwijde crypto ETF-assets.
Coinbase is ook de custodian voor acht van de tien grootste beursgenoteerde bedrijven met Bitcoin (BTC) op de balans.
Deze dominantie wordt nog sterker door nieuwe regelgeving. In april 2026 gaf het Office of the Comptroller of the Currency Coinbase voorwaardelijke toestemming om Coinbase National Trust Company op te richten. Met volledige goedkeuring kan Coinbase dan als federaal gereguleerde crypto-custodian opereren.
Volg ons op X voor het laatste nieuws, zodra het gebeurt.
Dit is belangrijk om twee redenen. Ten eerste verstevigt het de positie van Coinbase als gekwalificeerde custodian – een belangrijke eis voor institutionele investeerders zoals asset managers, pensioenfondsen en ETF-uitgevers.
Ten tweede laat het zien dat instituties hun blootstelling aan exchange-risico weliswaar verlagen, maar centrale partijen niet volledig uitsluiten.
Kapitaal wordt juist geconcentreerd rond een kleinere groep gereguleerde, systemisch belangrijke custody-aanbieders. Zo ontstaat een hybride marktstructuur:
- Off-exchange infrastructuur verlaagt direct tegenpartijrisico
- Gereguleerde exchanges en custodian-diensten blijven essentieel voor institutioneel vertrouwen
- Marktmacht concentreert zich bij platforms die zowel compliance als schaalgrootte bieden
De post-FTX-evolutie draait dus niet om het schrappen van intermediairs. Het gaat erom welke intermediairs instituties wél vertrouwen.
Wat als er vandaag een FTX-achtige ineenstorting zou plaatsvinden
Nu er steeds meer belangstelling is voor off-exchange modellen, komt een logische vraag op: zou een FTX-achtige crash nog steeds dezelfde impact hebben op institutioneel kapitaal?
Onder het oude model bevroor een beursfaillissement alle tegoeden. Instituties werden ongezekerde schuldeisers in een jarenlange faillissementsprocedure.
Met de huidige OES-infrastructuur zou de uitkomst veel anders zijn. Als een beurs met Fireblocks OES zou omvallen, blijven de assets van de institutie in de CVA. Het kapitaal kwam nooit op de balans van de exchange terecht.
Het disaster recovery-mechanisme van Fireblocks, mogelijk gemaakt door Coincover, geeft instituties ook de mogelijkheid om operationele veiligheid te waarborgen door single points of failure te vermijden. Het enige risico is ongerealiseerde winst of verlies op recente trades.
Met ClearLoop beschermt de Engelse Law Trust klantentegoeden tegen zowel een faillissement van de exchange als van Copper. Ook nu geldt: het verlies van de institutie blijft beperkt tot eventuele ongerealiseerde verplichtingen en raakt niet het hele portfolio.
Bij FTX raakten instituties hun volledige saldo kwijt. Onder OES zou men slechts enkele dagen aan ongerealiseerde P&L verliezen. Dat is het verschil wat deze nieuwe infrastructuur maakt.
Dat verschil benadrukt de echte impact van deze infrastructuurverschuiving. Het risico is niet verdwenen, maar de kans op een volledig catastrofaal verlies bij een exchange-failure is sterk verminderd.
Marktschaal en wat hierna komt
De institutionele crypto-opslagmarkt bereikte ongeveer $3,2 miljard in 2024. De verwachting is dat dit zal groeien tot $27,8 miljard in 2033, met een samengesteld jaarlijks groeipercentage van 26,7%.
Die groei laat meer zien dan alleen nieuw kapitaal in de markt. Het laat een structurele vernieuwing zien van hoe dat kapitaal wordt bewaard, verplaatst en afgerekend.
De volgende fase van die vernieuwing begint zich nu af te tekenen rond getokeniseerd onderpand. In plaats van stablecoins of Bitcoin ongebruikt als marge vast te zetten op een exchange, beginnen instituties getokeniseerde geldmarktfondsen en stablecoins met rendement als tegoed op een exchange te gebruiken.
“Instituties jagen niet op speculatie, maar op kapitaalefficiëntie. Afwikkeling buiten de exchange biedt dat door de controle en opslag terug te geven waar ze horen. Naarmate getokeniseerd onderpand en gereguleerde handelsplaatsen samenkomen, zal OES de standaard werkwijze worden voor serieuze institutionele deelname,” zei Wing Cheah, Product Manager bij Interchange.
Ook traditionele banken komen in beeld. In 2025 ging BBVA samenwerken met Binance om gereguleerde off-exchange opslagdiensten aan te bieden aan institutionele klanten van Binance.
Laser Digital, het digitale onderdeel van Nomura, vroeg een OCC-vergunning aan om een nationale trustbank te openen voor crypto-opslag, spot trading en staking voor klanten.
Deze stappen laten zien dat de opslagfunctie verschuift van crypto-native bedrijven naar het bredere financiële systeem. Al deze ontwikkelingen wijzen in dezelfde richting.
De opslagfunctie verschuift stilletjes weg van exchanges. Liquiditeit en prijsontdekking blijven op het handelsplatform, maar de assets zelf steeds vaker niet.
Wat begon als een vraag na FTX van een paar institutionele spelers, wordt langzaam de standaard in de markt. De scheiding is nog niet volledig, maar de richting verandert niet.
