De Europese cryptosector begint nu pas echt de impact te voelen van regelgeving die lange tijd vooral theoretisch was. Het Markets in Crypto-Assets (MiCA)-kader van de Europese Unie, het eerste in zijn soort, wordt momenteel in alle lidstaten in de praktijk gebracht.
Dit volgt op jaren van snelle groei en enkele grote mislukkingen, die duidelijk maakten dat er behoefte was aan heldere regels en betere bescherming. Nu MiCA van kracht is, opereren crypto-assets in Europa niet langer in een juridisch grijs gebied, maar binnen een duidelijk en voorspelbaar regelgevend kader.
Voor investeerders moet MiCA zorgen voor betere bescherming en meer transparantie. Voor crypto-projecten, exchanges en startups stelt het nieuwe eisen aan de manier waarop digitale assets worden uitgegeven, beheerd en aangeboden op de markt.
MiCA heeft bewust een brede reikwijdte. Het is van toepassing op de meeste crypto-assets die niet al onder bestaande regelgeving voor traditionele financiële instrumenten vallen, zoals de Europese Markets in Financial Instruments Directive (MiFID II). Simpel gezegd: tokens die niet functioneren als of lijken op effecten, vallen doorgaans onder MiCA.
Stablecoins krijgen extra aandacht binnen MiCA. Uitgevers moeten daadwerkelijk de activa aanhouden die ze beloven, het makkelijk maken voor gebruikers om tokens in te wisselen, en zich houden aan strengere financiële regels om plotselinge problemen te voorkomen.
Waarom naleving van regels steeds belangrijker wordt
Waar MiCA ophoudt, kan MiFID II van toepassing zijn. Kort gezegd: als een activiteit overeenkomt met die rond traditionele financiële instrumenten, kunnen bedrijven een MiFID II-vergunning nodig hebben en moeten zij vergelijkbare gedrags- en marktregels naleven als in de traditionele financiële sector.
Nu deze regels van kracht zijn, wordt naleving een praktisch criterium om te bepalen welke platforms betrouwbaar zijn. In dat licht worden centrale exchanges zoals Kraken (waar van toepassing gereguleerd onder MiCA en MiFID II) steeds vaker gezien als onderdeel van de gereguleerde financiële infrastructuur van Europa, in plaats van als spelers aan de zijlijn.
Op een breder niveau zijn de nieuwe Europese regels bedoeld om de kans op fouten en mislukkingen uit het verleden aanzienlijk te verkleinen. Tegelijkertijd verhogen ze de lat voor wat wordt gezien als ‘serieuze’ crypto-infrastructuur: van de manier waarop klantgelden worden beheerd tot hoe platforms rapporteren, governance inrichten en risico’s beheersen. Die duidelijkheid maakt het voor banken, vermogensbeheerders en andere instellingen (die doorgaans strikte compliance-eisen hebben) eenvoudiger om met meer vertrouwen aan de markt deel te nemen.
Wat deze maatregelen in de praktijk veranderen
MiCA legt een aantal basisvereisten vast voor de dagelijkse werking van crypto-platforms. Dat betekent onder meer transparantie over de bedrijfsvoering, het strikt gescheiden houden van klantgelden en bedrijfsfondsen, en het aanhouden van voldoende reserves om gebruikers te beschermen als er iets misgaat.
Onder MiCA mogen de assets van gebruikers niet worden vermengd met het geld van de exchange, en zorgen onafhankelijke controles ervoor dat klanttegoeden volledig en correct worden bijgehouden. Het idee is eenvoudig: als een platform in de problemen komt, moeten klanten niet hoeven te twijfelen waar hun assets zijn gebleven.
Kraken’s MiCA-gereguleerde custody-tak in Europa laat duidelijk zien hoe dit werkt. Door deze regels te volgen, verschijnen vertrouwde zekerheden uit de traditionele financiële wereld nu ook in crypto, vooral bij het bewaren en controleren van activa – zelfs bij heftige marktbewegingen blijft alles beter bij elkaar.
De stroom van fondsen volgen
De EU scherpt ook de regels aan voor het monitoren van crypto-transacties, met name om witwassen (AML) en de financiering van terrorisme (CTF) tegen te gaan. De zogeheten Travel Rule wordt nu toegepast op crypto, wat inhoudt dat basisinformatie over verzenders en ontvangers vooraf moet worden gedeeld, vergelijkbaar met bankoverschrijvingen.
Tegelijk richt de EU een nieuwe Anti-Money Laundering Authority (AMLA) op, die moet toezien op handhaving in alle lidstaten en zorgen voor gelijke standaarden overal.
Voor gebruikers betekent dit soms extra stappen. Op platforms zoals Kraken kunnen klanten in de EU en het VK bijvoorbeeld worden gevraagd of een transactie naar een andere exchange gaat of naar een self-custodial wallet, en in sommige gevallen basisgegevens van de verzender of ontvanger in te vullen. Dat vraagt iets meer moeite, maar laat zien hoe regelgeving concreet doorwerkt in de dagelijkse gebruikerservaring.
Van fragmentatie naar één Europese markt
MiCA introduceert ook een gezamenlijk Europees vergunningsmodel. Crypto-exchanges moeten nog steeds toestemming krijgen van een nationale toezichthouder, maar na goedkeuring kan die vergunning in alle EU- en EER-landen worden gebruikt. Daarmee zijn platforms niet langer beperkt tot één nationale markt.
In de praktijk leidt dit ertoe dat de versnipperde Europese cryptomarkt verder samenkomt. De toetredingsdrempel ligt hoger en niet elke exchange zal daaraan kunnen voldoen. Voor platforms die dat wel doen, betekent het meer vertrouwen en de mogelijkheid om in heel Europa actief te zijn.
Voor Europese crypto-gebruikers betekent deze verandering dat zij met meer vertrouwen een handelsplatform kunnen kiezen. Dankzij de bescherming van MiCA en het bijbehorende toezicht weten gebruikers dat een EU-gereguleerde exchange overal aan dezelfde regels moet voldoen. Die gezamenlijke standaard maakt het eenvoudiger om een platform te vertrouwen, ongeacht waar het actief is.
Kraken was een van de eerste grote exchanges met een MiCA-vergunning, verkregen via de Centrale Bank van Ierland in midden 2025. Door vroeg goedkeuring te krijgen, kon Kraken meteen zijn diensten op grote schaal uitrollen in Europa via één regelgevend kader, waardoor Europese gebruikers duidelijk weten onder welke standaarden het platform opereert.
EU vs. VS-regulering
De Europese Unie en de Verenigde Staten kiezen ieder hun eigen pad bij crypto-regulering. Europa zet in op duidelijke regels vooraf, terwijl de VS vooral gebruik maakt van handhaving en rechtszaken om achteraf te bepalen wat wel of niet mag.
In de praktijk betekent dit dat Europese bedrijven meer duidelijke richtlijnen hadden om te volgen, terwijl Amerikaanse bedrijven de regels soms pas achteraf moesten interpreteren.
Ook in de VS wordt gewerkt aan een meer gestructureerde aanpak, met name rond stablecoins, maar het beleidskader is daar nog volop in ontwikkeling. Voorlopig biedt het Europese model van vooraf vastgelegde regels meer duidelijkheid en stabiliteit.
Voor investeerders en andere marktdeelnemers is regulering geen bijzaak meer. Ze bepaalt waar crypto kan groeien, welke platforms op schaal kunnen opereren en hoe vertrouwen er in de toekomst uitziet. Nu de Europese regels van papier naar praktijk verschuiven, breekt een fase aan waarin duidelijkheid, consistentie en verantwoording net zo belangrijk zijn als innovatie.
