Wat Europa’s nieuwe crypto-regels in de praktijk veranderen

De Europese cryptosector merkt nu de gevolgen van regels die tot voor kort vooral op papier bestonden. Het Markets in Crypto-Assets (MiCA)-kader van de Europese Unie, het eerste in zijn soort, wordt nu uitgerold in de lidstaten.

Dit gebeurt na jaren van snelle groei en een paar mislukkingen die duidelijk maakten dat heldere regels en betere bescherming nodig zijn. Met de invoering van MiCA opereren crypto-assets niet langer in een juridisch grijs gebied in Europa, maar binnen een duidelijk en voorspelbaar regelpakket.

Voor investeerders is MiCA bedoeld om meer bescherming en transparantie te bieden. Voor crypto-projecten, crypto exchanges en startups worden met MiCA nieuwe verwachtingen gesteld over hoe digitale assets worden uitgegeven, beheerd en op de markt gebracht.

MiCA heeft bewust een brede reikwijdte. Het geldt voor de meeste crypto-assets die niet al onder traditionele financiële regels vallen, zoals de Europese Markets in Financial Instruments Directive (MiFID II). Eenvoudig gezegd: tokens die niet werken als effecten, vallen meestal onder MiCA.

Stablecoins krijgen onder MiCA extra aandacht. Uitgevers van stablecoins moeten daadwerkelijk de onderliggende assets aanhouden, het makkelijk maken voor gebruikers om tokens in te wisselen en zich houden aan strengere financiële regels die het risico op plotselinge problemen moeten verkleinen.

Waarom compliance steeds belangrijker wordt

Waar MiCA ophoudt, kan MiFID II gelden. In gewone taal: als het om iets gaat dat lijkt op een traditioneel financieel instrument, is mogelijk een MiFID II-vergunning nodig en moeten bedrijven zich houden aan dezelfde gedrags- en marktregels als in de traditionele financiële sector.

Nu deze regels gelden, wordt naleving een praktische manier om te beoordelen welke platforms betrouwbaar zijn. In die context worden gecentraliseerde exchanges zoals Kraken (gereguleerd via MiCA en indien relevant MiFID II) steeds meer gezien als onderdeel van de gereguleerde financiële infrastructuur in Europa en niet als buitenbeentjes.

Op een breder niveau zijn de nieuwe Europese regels bedoeld om de kans op grote mislukkingen – die vooral voor gebruikers dure lessen zijn geweest – te verkleinen. Ze verhogen ook de standaard voor wat “serieuze” crypto-infrastructuur betekent, van het veilig bewaren van klant-assets tot en met rapportages, eigen bestuur en risicobeheer. Die duidelijkheid maakt het makkelijker voor banken, vermogensbeheerders en andere instituties (die duidelijke kaders vaak verplicht stellen) om met meer vertrouwen deel te nemen aan de markt.

Wat deze waarborgen daadwerkelijk veranderen

MiCA stelt basisregels voor het dagelijkse functioneren van crypto-platforms. Dit betekent dat platforms open moeten zijn over hoe ze werken, klanttegoeden gescheiden houden van bedrijfsvermogen en moeten zorgen dat er genoeg dekking is om gebruikers te beschermen als er iets misgaat.

Onder MiCA worden coins van gebruikers dus niet vermengd met het geld van de exchange zelf en zorgen onafhankelijke controles ervoor dat klanttegoeden volledig gecontroleerd zijn. Het idee is simpel: als een platform in de problemen komt, weten gebruikers waar hun assets zijn.

Kraken’s MiCA-gereguleerde bewaardienst in Europa is een goed voorbeeld van deze aanpak. Door deze regels te volgen, komen bekende zekerheden uit de traditionele financiële sector ook in de cryptowereld voor. Vooral rond het bewaren en beheren van assets blijven dingen stabiel, zelfs tijdens onrustige markten.

Het volgen van de geldstroom

De EU verscherpt ook de regels voor het volgen van crypto-transacties, vooral op het gebied van anti-witwas (AML) en het tegengaan van financiering van terrorisme (CTF). De zogeheten Travel Rule geldt nu ook voor crypto. Daarbij moet basisinformatie over wie geld stuurt en ontvangt gedeeld worden vóórdat de transactie gebeurt, net als bij bankoverschrijvingen.

Tegelijkertijd richt de EU een nieuwe Anti-Money Laundering Authority (AMLA) op om het toezicht in alle lidstaten gelijk te houden en te handhaven.

In de praktijk kan dit voor gebruikers wat extra vragen betekenen. Op platforms zoals Kraken kan aan klanten uit de EU en het VK gevraagd worden of een overboeking naar een andere exchange of naar een self-hosted wallet gaat. Ook moeten soms basisgegevens van de verzender of ontvanger worden opgegeven bij bepaalde transacties. Het voegt dus een stap toe, maar laat zien hoe regulering zichtbaar wordt in het gebruik voor gewone gebruikers.

Van fragmentatie naar één markt

MiCA introduceert ook een gedeeld vergunningenmodel in Europa. Crypto exchanges moeten nog steeds goedgekeurd worden door een nationale toezichthouder, maar eenmaal goedgekeurd geldt die vergunning in alle EU- en EER-landen, en niet alleen op de thuismarkt.

In de praktijk zorgt dit ervoor dat de versplinterde Europese cryptomarkt meer één geheel wordt. Er ontstaan hogere toetredingsdrempels en niet elke exchange kan daaraan voldoen. Maar platforms die wél slagen, krijgen meer vertrouwen en kunnen makkelijker opschalen in de regio.

Voor de gewone Europese crypto-gebruiker betekent deze verandering meer zekerheid bij het kiezen van een plek om te handelen. MiCA’s consumentenbescherming en toezicht zorgen ervoor dat een exchange met een EU-vergunning overal aan dezelfde standaard moet voldoen. Deze gedeelde standaard maakt het makkelijker om te vertrouwen dat een platform zich overal aan dezelfde regels houdt.

Kraken was een van de eerste grote exchanges die een MiCA-vergunning kreeg van de Ierse centrale bank halverwege 2025. Dankzij deze vroege goedkeuring kon Kraken zijn diensten in heel Europa uitbreiden onder één regelgevend kader, wat Europese gebruikers duidelijkheid geeft over aan welke eisen het platform voldoet.

EU vs. VS-regulering

De Europese Unie en de Verenigde Staten volgen verschillende strategieën als het gaat om crypto-regulering. Europa kiest voor vooraf duidelijke regels, terwijl in de VS vooral achteraf via handhaving en rechtszaken duidelijk wordt wat wel en niet mag.

Dat betekent in de praktijk dat Europese bedrijven weten waar ze aan toe zijn, terwijl veel Amerikaanse bedrijven achteraf moeten uitzoeken wat de regels precies zijn.

De VS gaat nu richting duidelijkere regels, vooral rond stablecoins, maar het regelgevend kader is nog in ontwikkeling. Europa’s aanpak met eerst regels zorgt nu voor meer duidelijkheid en consistentie.

Voor investeerders en marktpartijen is regulering nu een direct onderwerp. Het bepaalt waar crypto kan groeien, welke platforms kunnen opschalen en wat vertrouwen inhoudt in deze markt. Nu de Europese regels van papier naar praktijk gaan, komt de markt in een fase waarin duidelijkheid, consistentie en rekenschap net zo belangrijk worden als innovatie.