Rusland heeft een van de hoogste echtscheidingspercentages ter wereld. Het feit dat het land ook bij de landen met de hoogste crypto-adoptie hoort, maakt het proces niet makkelijker.
In tegenstelling tot tastbare bezittingen zoals auto’s of onroerend goed, is het verdelen van cryptocurrency bij een scheiding zelden eenvoudig.
De wet die het probleem veroorzaakte
Bijna vijf op de 1.000 Russen gaan elk jaar scheiden. Een al lastig proces wordt nog ingewikkelder als er cryptocurrency in het spel is.
De crypto-adoptie is de laatste jaren sterk toegenomen in Rusland. Steeds meer Russen gebruiken digitale assets om hun financiën te beheren, waarbij crypto vaak wordt ingezet om kapitaalcontroles te omzeilen en Westers opgelegde sancties te ontwijken, juist vanwege het grensoverschrijdende karakter.
Deze twee ontwikkelingen samen hebben ervoor gezorgd dat wetgevers moeten nadenken over hoe crypto verdeeld moet worden bij scheidingen.
Het probleem gaat terug naar een wetswijziging uit 2020, toen cryptocurrency erkend werd als immaterieel eigendom. Door deze classificatie werden Bitcoin en andere digitale tokens eigendom die binnen het huwelijksvermogen vallen.
De meeste tastbare bezittingen vallen zonder veel discussie in deze categorie, maar bij crypto ligt dit veel gecompliceerder. Het hoofdprobleem is het leveren van bewijs, zegt Olga Dovgilova, managing partner van Dovgilova & Partners Law Firm, tegen de Russische nieuwssite Gazeta.Ru.
Dovgilova gaf een duidelijk voorbeeld om het verschil uit te leggen. Bij een appartement zijn de eigendomsdocumenten eenvoudig op te vragen. Bij crypto moet de eigenaar eerst bewijzen dat de asset überhaupt bestaat.
Het wordt nog ingewikkelder als één partner controle heeft over de crypto en de ander geen toegang of kennis van het wachtwoord heeft. Als de assets bij een buitenlandse exchange staan, zijn internationale platforms niet verplicht om informatie te delen met Russische rechtbanken.
De anonimiteit van cryptocurrency zorgt voor nog een extra probleem. Als niet duidelijk is wie de eigenaar is, wordt verdelen bijna onmogelijk.
Wetsvoorstel om het juridisch gat te dichten
Nu proberen Russische wetgevers het probleem direct aan te pakken met een officieel wetsvoorstel.
Doema-lid Igor Antropenko heeft een wetsvoorstel ingediend om in het Wetboek van het Gezin duidelijk te maken dat cryptocurrency als gezamenlijk huwelijksvermogen wordt gezien.
Volgens deze wijzigingen geldt dat digitale valuta die tijdens het huwelijk door een van de partners verworven zijn, gedeeld eigendom worden. Crypto die voor het huwelijk is gekocht, of als cadeau is gekregen, blijft privébezit van die persoon.
Antropenko’s toelichting wijst op het juridische gat waar rechtbanken mee worstelen.
Nu steeds meer Russen digitale valuta gebruiken als spaar- en beleggingsinstrument, brengt het gebrek aan duidelijke beschermingen in het familierecht het risico dat de rechten van één partner worden geschonden, vooral als de andere alle toegang tot de assets beheert.
Het voorstel lost niet alle problemen op die Dovgilova noemt.
Vragen over bewijs, anonimiteit en de bevoegdheid van buitenlandse exchanges blijven grotendeels onbeantwoord in het wetsontwerp. Maar als het wordt aangenomen, betekent het wel een belangrijke stap richting meer duidelijkheid voor Russische rechtbanken.
