Ray Dalio, de oprichter van Bridgewater Associates, heeft gewaarschuwd dat het niet veiligstellen van de Straat van Hormuz het risico op verlies van de dollar als wereldwijde reserve-asset flink kan vergroten.
Dalio vergeleek de huidige situatie met belangrijke momenten uit de neergang van vroegere wereldrijken. Volgens hem zou het verliezen van de Straat van Hormuz net zo’n belangrijke ommekeer voor de Amerikaanse wereldpositie zijn als de Suezcrisis in 1956 voor Groot-Brittannië.
Ray Dalio over Hormuz en het risico voor de dollar als reserve-asset
In een recente analyse gaf Dalio aan dat de oorlog tussen de VS en Iran eigenlijk om één vraag draait: wie beheerst de Straat van Hormuz? Hij legde uit dat als Iran deze belangrijke doorgang kan controleren of bedreigen, dit wereldwijd zal worden gezien als een verlies voor de VS. Dat zou het vertrouwen in de Amerikaanse macht en het leiderschap verzwakken.
“Wanneer de dominante wereldmacht met de wereldwijde reserve-asset financieel overbelast is, en haar zwakte toont door zowel militair als financieel de controle te verliezen, let dan op het verlies van vertrouwen bij bondgenoten en schuldeisers, het verlies van de status van reservemunt, de verkoop van haar schuldpapieren en het verzwakken van haar munt, vooral ten opzichte van goud,” zei hij.
Balaji Srinivasan, oprichter van The Network School, merkte ook op dat een overwinning voor Iran het einde van vijf tijdperken kan betekenen. Dit omvat ook het petrodollar-tijdperk.
“Specifiek betekent het einde van de petrodollar (1974) ook het einde van het unipolaire moment (1991) en de naoorlogse wereldorde (1945),” schreef Srinivasan. “Een snelle waardedaling van de dollar samen met een militaire nederlaag zou zelfs het uiteenvallen van de Amerikaanse unie (1776) kunnen veroorzaken… Maar weinig mensen beseffen echt hoe afhankelijk Amerika is van geld printen. Het einde van de petrodollar betekent het einde van het keynesianisme zoals we dat nu kennen.”
De Straat van Hormuz is een belangrijk energieknelpunt, waar dagelijks ongeveer 20% van de wereldwijd verhandelde olie doorheen gaat. Berichten geven aan dat Iran heeft voorgesteld om beperkte tankerpassages toe te staan door de Straat.
De voorwaarde is echter dat de olie dan wordt afgerekend in Chinese yuan in plaats van dollars. Daarmee wordt de alleenheerschappij van de dollar in de energiemarkt direct aangevallen.
Het conflict tussen de VS en Iran zorgt ook voor extra druk op een toch al zwakke economische verwachting. Mark Zandi, hoofdeconoom bij Moody’s Analytics, waarschuwde dat het recessierisico al was toegenomen voordat de spanningen verder opliepen.
Volgens het machine learning-model van het bedrijf is er een kans van 49% op een recessie binnen de komende 12 maanden. Nu de olieprijzen stijgen door het conflict, verwacht Zandi dat dit percentage binnenkort boven de 50% uitkomt.
“Olieprijzen zijn een belangrijke variabele in het model, en dat is logisch: elke recessie sinds de Tweede Wereldoorlog, behalve die door de pandemie, werd voorafgegaan door een stijging van de olieprijs. Hoge olieprijzen veroorzaken tegenwoordig minder economische schade dan vroeger, omdat we net zoveel produceren als we verbruiken, maar consumenten worden toch hard en snel geraakt, en ze waren al terughoudend met hun uitgaven,” voegde hij toe.
Deze situatie laat zien hoe snel een geopolitiek probleem kan veranderen in een risico voor een munt.