Als de angst voor Wereldoorlog 3 toeneemt: crasht Bitcoin of wordt het digitaal goud?

Oorlogsscenario’s volgen geen duidelijke verhalen. Markten doen meestal twee dingen tegelijk. Eerst sprinten ze naar veiligheid, daarna passen ze de prijzen aan zodra de eerste schok voorbij is. Bitcoin zit precies op die scheidslijn.

Daarom is de “WW3 trade” niet één enkele gok. Het gaat om een reeks stappen. In de eerste uren gedraagt Bitcoin zich vaak als een risicovol high-beta asset. In de weken erna kan het juist gaan functioneren als een draagbaar, censuurbestendig bezit — afhankelijk van wat overheden daarna doen.

Zijn de zorgen over ‘Wereld­oorlog 3’ nu echt?

Met de huidige geopolitieke spanningen is het gesprek over een derde wereldoorlog realistischer geworden dan ooit. Sommigen zeggen zelfs dat we er al middenin zitten, maar dan op een andere manier dan 90 jaar geleden.

De afgelopen weken zijn er op verschillende plekken ter wereld snelle escalaties ontstaan, waardoor er minder ruimte is voor fouten.

In Europa is het veiligheidsdebat verschoven van theorie naar daadwerkelijke planning. Ambtenaren hebben gesproken over veiligheidsgaranties voor na de oorlog rond Oekraïne, een onderwerp dat Rusland altijd als een rode lijn heeft gezien.

In de Pacific-regio lijken de Chinese militaire oefeningen rond Taiwan steeds meer op het oefenen van blokkades. Een blokkadecrisis hoeft geen invasie te zijn om markten te verstoren. Het enige wat nodig is, is verstoring van de scheepvaart of een incident op zee.

Daarbij komt het bredere standpunt van de Verenigde Staten. President Trump zegt zelfs dat hij ‘Venezuela bestuurt’ nadat hij volgens eigen zeggen de president uit diens huis heeft gehaald.

En nu praat de VS openlijk over het kopen van Groenland, een zelfstandig land dat bij Denemarken en de EU hoort.

Dan zijn er nog sancties, militair machtsvertoon met groot risico en scherpere geopolitieke boodschappen. Samen vormen deze ontwikkelingen een wereld waarin één fout tot de volgende kan leiden.

Dit is precies de manier waarop crisissen aan elkaar gekoppeld raken.

Wat “WW3” betekent in dit model

Deze analyse ziet “Derde Wereldoorlog” als een specifiek omslagpunt.

• Direct, aanhoudend conflict tussen kernmachten, en
  
• Uitbreiding naar meerdere regio’s (Europa plus de Indo-Pacific is het duidelijkst).

Die definitie is belangrijk, want markten reageren anders op regionale conflicten dan op conflictsituaties in meerdere regio’s tegelijk.

Hoe grote assets zich gedragen rond oorlog

De belangrijkste les uit eerdere conflicten is structureel: Markten verkopen eerst vanwege onzekerheid, daarna reageren ze op het beleid.

Aandelen

Aandelen dalen vaak bij de eerste schok, maar kunnen herstellen zodra het pad duidelijker wordt – zelfs als de oorlog nog doorgaat. Onderzoeken naar moderne conflicten laten zien dat “duidelijkheid” soms belangrijker kan zijn dan het conflict zelf, omdat investeerders dan gaan rekenen in plaats van gokken.

Uitzonderingen ontstaan als oorlog voor blijvende macro-economische veranderingen zorgt: bijvoorbeeld energieschokken, aanhoudende inflatie, rantsoenering, of een diepe recessie. Dan blijven aandelen langer zwak.

Goud

Goud stijgt vaak bij angst. Maar als de oorlogspremie wegvalt en beleid voorspelbaar wordt, verdwijnen die winsten vaak ook weer.

Goud heeft een eenvoudig voordeel: er is geen risico op uitgifte. Het nadeel is ook duidelijk: het moet concurreren met echte rendementen. Als de reële rendementen stijgen, komt goud meestal onder druk te staan.

Zilver

Zilver is een hybride. Het kan stijgen samen met goud als bescherming bij angst, maar kan snel weer dalen want industriële vraag speelt een grote rol. Het werkt meer als een versterker van volatiliteit dan als een pure veilige haven.

Olie en energie

Als conflicten de aanvoerroutes bedreigen, wordt energie het belangrijkst. Olieschokken kunnen de inflatieverwachtingen snel veranderen.

Dan moeten centrale banken kiezen tussen groei of inflatiebestrijding. Die keuze bepaalt daarna alles.

Bitcoin in een wereldoorlog: bulls of bears?

Bitcoin heeft niet één oorlogskarakter, maar twee – die elkaar soms in de weg zitten:

1. Liquiditeitsrisico Bitcoin: gedraagt zich als een high-beta tech asset tijdens het afbouwen van hefboomwerking.
   
2. Portabiliteit Bitcoin: gedraagt zich als een censuurbestendige, grensloze asset wanneer kapitaalcontrole en valutastress toenemen.

Welke domineert is afhankelijk van de fase.

Fase 1: Shockweek

Dit is de fase van gedwongen verkopen. Investeerders zoeken naar cash. Risicoteams verlagen hun hefboom. Correlaties stijgen.

In deze fase handelt Bitcoin meestal met liquiditeitsrisico. De koers kan samen met aandelen dalen, vooral als de derivatenmarkt te vol is of als stablecoin-liquiditeit afneemt.

Goud vangt meestal als eerste de vraag naar veiligheid op. De Amerikaanse dollar wordt vaak sterker. Kredietspreads lopen uit.

Fase 2: poging tot stabilisatie

De markt stopt met vragen “wat is er net gebeurd?” en begint te vragen “wat doet het beleid nu?”

Hier kan Bitcoin zich anders gaan gedragen.

Als centrale banken en overheden reageren met liquiditeitssteun, backstops of stimuleringsmaatregelen, veert Bitcoin meestal op met risicovolle assets.

Als beleidsmakers controles aanscherpen—op kapitaal, het banksysteem, of crypto-toegang—kan het herstel van Bitcoin ongelijk verlopen, met meer volatiliteit en regionale verschillen.

Fase 3: langdurig conflict

Op dit moment wordt het conflict een macro-regime. Hier hangt Bitcoin’s prestatie af van vier factoren:

• Dollar-liquiditeit: krappe USD-voorwaarden schaden Bitcoin. Soepelere condities helpen.
  
• Reële rente: stijgende reële rente zet druk op Bitcoin en goud. Dalende reële rente ondersteunt beiden.
  
• Kapitaalcontroles en sancties: vergroten de vraag naar portabiliteit, maar kunnen ook de toegang beperken.
  
• Betrouwbaarheid van infrastructuur: Bitcoin heeft stroom, internet en werkende handelsplatformen nodig.
  

Hier kan het idee van “Bitcoin als digitaal goud” ontstaan, maar dat is niet vanzelfsprekend. Hiervoor zijn bruikbare systemen en een beleid dat toegang niet belemmert nodig.

Hieronder staat een vereenvoudigde stress-tabel die lezers echt kunnen gebruiken. Deze vat de richtinggevende verwachtingen samen over de drie fasen, voor twee WW3-scenario’s: Europa-geleide en Taiwan-geleide situatie.

Het belangrijkste punt is ongemakkelijk maar nuttig: De slechtste periode voor Bitcoin is het begin. De beste periode volgt vaak later—als beleid en systemen dit mogelijk maken.

Wat bepaalt waarschijnlijk het resultaat van Bitcoin

Het “Real Yield”-tijdperk

Bitcoin heeft het meestal moeilijk als de reële rente stijgt en USD-liquiditeit afneemt. Oorlog kan de rente naar beneden duwen (door recessievrees of verruiming) of juist omhoog (inflatieschok of begrotingsproblemen).

Welke van de twee wint, is belangrijker dan de krantenkoppen.

Het rails-probleem

Bitcoin kan voor sommigen waardevol zijn, maar tegelijk onbruikbaar.

Als overheden de toegang tot exchanges, bankkanalen of stablecoin-inwisselmogelijkheden beperken, kan Bitcoin juist volatieler worden.

Het netwerk blijft werken terwijl mensen moeite hebben om kapitaal door gereguleerde knelpunten te bewegen.

Kapitale restricties en valutastress

Dit is de situatie waarin de portabiliteit van Bitcoin meer wordt dan alleen een slogan.

Als conflict tot meer sancties leidt, grensoverschrijdende betalingen beperkt, of lokale valuta instabiel maakt, stijgt de vraag naar overdraagbare waarde. Dat ondersteunt Bitcoin’s middellange-termijn, zelfs als de eerste week lastig is.

Energieschok versus groeischok

Een olieprijsschok met aanhoudende inflatie is slecht voor risicovolle assets. Een groeischok met krachtig stimuleringsbeleid helpt juist.

Oorlog kan beide veroorzaken. De markt kijkt naar het macro-verloop, niet naar het morele verhaal.

De eenvoudige verwachting-structuur

In plaats van “Gaat Bitcoin stijgen of dalen tijdens WW3?” te vragen, stel deze drie opeenvolgende vragen:

1. Krijgen we een schokevent dat een snelle afbouw van hefboomwerking afdwingt? Zo ja, verwacht dan eerst een daling van de Bitcoin koers.
   
2. Reageert het beleid met meer liquiditeit en vangnetten? Zo ja, dan zal Bitcoin waarschijnlijk sneller herstellen dan veel traditionele assets.
   
3. Worden kapitaalcontroles en sancties groter terwijl de betalingskanalen bruikbaar blijven? Zo ja, dan kan de draagbaarheidspremie van Bitcoin met de tijd stijgen.

Dit kader laat zien waarom Bitcoin op dag één flink kan dalen maar er na zes maanden toch weer sterk uit kan zien.

Het belangrijkste punt

Een Derde Wereldoorlog of grote geopolitieke escalatie zou Bitcoin waarschijnlijk als eerste treffen. Dat gebeurt bij liquiditeitscrises. De belangrijkste vraag is wat daarna komt.

De prestaties van Bitcoin op de middellange termijn tijdens grote geopolitieke conflicten hangen ervan af of de wereld overstapt naar makkelijker geld, strengere controles en een gefragmenteerde financiële sector. 

Zo’n situatie kan het argument voor draagbare, schaarse assets versterken – maar ze blijven dan wel erg volatiel.

Als lezers één zin willen onthouden: Bitcoin zal waarschijnlijk geen oorlog beginnen als “digitaal goud”, maar het kan er wel als één worden verhandeld als het conflict lang duurt.