Perpetual futures zijn op dit moment de meest actieve handelscategorie in crypto. Uit data van DefiLlama blijkt dat er op 3 juli 2026 $21,9 miljard aan perp DEX-volume was in 24 uur, met open interest van ongeveer $15,5 miljard verspreid over derivatenprotocollen.
Maar de markt wordt gedomineerd en bepaald door Hyperliquid. Deze exchange stond bovenaan het segment met ongeveer $250,5 miljard aan 30-daagse perp-volume, waardoor er weinig serieuze concurrentie aan de top overblijft.
Dat verklaart waarom er nog steeds nieuwe handelschains op de markt komen. De vraag is duidelijk, maar de winnaar is nog niet beschermd door regels, merkentrouw of sterke institutionele binding.
AFX is één van de nieuwere uitdagers. Het is een zelfstandige Layer 1 die draait om perpetual futures, met een volledig on-chain orderboek, on-chain matching en settlement, geen gaskosten, 100ms mediane latency, eerlijke order-volgorde en bescherming tegen MEV.
Op papier klinkt het ingewikkeld. Maar het doel is simpel: handelaren Hyperliquid-achtige snelheid en liquiditeit bieden, maar dan met meer handel die volledig on-chain gebeurt.
| Platform | Kernmodel | Wat het heeft bewezen | Waarin AFX verschilt |
| Hyperliquid | Aangepaste handels-L1 | Diepe perp-liquiditeit en veel handelaren | AFX volgt een vergelijkbare trading-chain verwachting, maar vanaf een vroeger punt |
| dYdX Chain | Cosmos-gebaseerde appchain | Perp DEXs kunnen de gedeelde executieomgeving verlaten | AFX verplaatst meer orderflow en matching naar on-chain |
| GMX | Gepoolde liquiditeit en orakelprijzen | Handelaren gebruiken pool-backed leverage zonder centraal orderboek | AFX werkt met een exchange-stijl orderboek |
| Drift | Solana-native hybride model | Snelle uitvoering ondersteunt actieve perp-handel | AFX gebruikt een zelfstandige L1 in plaats van Solana-infrastructuur |
| Lighter | ZK-gecontroleerde derivaten | Verificatie kan onderdeel worden van een exchange-ontwerp | Alle kosten worden teruggegeven aan gebruikers |
| Aevo | Rollup-gebaseerde derivaten | Derivaten kunnen via een eigen rollup verlopen | AFX kiest voor de meer verticale L1-benadering |
Het gaat bij de vergelijking niet om wie de meeste functies heeft. De echte vraag is of het ontwerp de belangrijkste problemen bij live traden oplost: snel orders plaatsen, betrouwbaar annuleren, voldoende maker-liquiditeit, stabiele liquidaties en voorspelbare uitvoering bij scherpe marktbewegingen.
AFX versus Hyperliquid en dYdX
AFX lijkt het meest op Hyperliquid en dYdX, maar de vergelijking is praktisch in plaats van één-op-één.
Hyperliquid is de liquiditeits-standaard. Het heeft bewezen dat een aangepaste handels-L1 veel perp-volume, open interest en aandacht van handelaren kan aantrekken.
AFX volgt een vergelijkbare high-performance trading-chain verwachting, met 100ms mediane latency, geen gaskosten, on-chain orderboekhandel en vaste volgorde van uitvoering. De uitdaging ligt bij het leveren: diepere liquiditeit, meer market makers en een langer trackrecord tijdens volatiele markten.
dYdX is het architectuurvoorbeeld. De Cosmos-gebaseerde chain gebruikt in-memory orderboeken om snel te handelen, terwijl blocks de eindstatus synchroniseren.
AFX brengt meer van het handelsproces on-chain, zoals het plaatsen van orders, matching en settlement. Dat geeft handelaren meer zicht op uitvoering, maar stelt het systeem directer op de proef qua prestaties.
Perp-handelaren straffen trage annuleringen, vertraagde matching en zwakke liquidatiesystemen snel af.
AFX versus Lighter, Drift en Aevo
Lighter, Drift en Aevo laten goed zien hoe divers het perp DEX-veld nu is:
- Lighter legt de nadruk op ZK-verificatie voor matching en liquidatie;
- Drift gebruikt Solana-native uitvoering met een hybride systeem van zowel een AMM als een centraal orderboek;
- Aevo gebruikt een EVM-gebaseerde optimistic rollup voor derivaten-handel.
AFX is anders door verticale controle. Het gebruikt een handelsgerichte L1 en probeert consensus, orderboekuitvoering, settlement, marge, liquidatie, API’s en gebruikerservaring in één systeem samen te brengen.
Hier wordt ook de AI-agent relevant. AFX biedt agent-wallets die orders kunnen plaatsen, annuleren of wijzigen, de leverage en margestand kunnen aanpassen en private WebSocket-data kunnen ontvangen.
Gebruikers kunnen bovendien de toestemmingen van een agent beperken voor opnames, overboekingen, agent-autorisatie, intrekking en kluistransacties.
Risicodesign bij marktstress
De kwaliteit van een perp DEX wordt zichtbaar tijdens volatiele markten. Markprijs-mechanismen, liquidatieprocessen en backstop-liquiditeit bepalen of handelaren ordelijke uitvoering of juist onstabiel verlies door socialisatie ervaren. Een sterk platform heeft risicocontroles die standhouden wanneer de koers snel beweegt, liquiditeit dun wordt en leverage tegelijkertijd afgebouwd wordt.
AFX heeft verschillende risicocontroles: manipulatiebestendige markprijzing op basis van orderboekdata en externe exchange-feeds, gefaseerde liquidaties, backstop-liquiditeit via de eigen kluis, en een maximum aan open interest per markt.
Ook veiligheid is belangrijk. In de openbare audit-repository van Zellic staat een AFX Bridge-audit uit mei 2026 op EVM. Dit bevestigt dat er een externe audit is uitgevoerd voor de brug.
Een opmerking over prikkels en trader-alignering
Perp DEX’s concurreren vaak via punten, kortingen, fee-tiers, maker-beloningen, vault-yields en inkomsten delen. Met deze middelen wordt orderflow gestimuleerd, worden market makers aangetrokken en actieve handelaren beloond. Op lange termijn telt vooral of de liquiditeit blijft zodra de beloningen verminderen.
Het AFX VIP-programma is hier een goed voorbeeld van. Grote handelaren krijgen daar lagere kosten en een deel van de platform-inkomsten, met 30% tot 50% van de protocol-inkomsten verdeeld over bijbehorende niveaus.
Belangrijk is dat revenue sharing bij AFX professionele handelaren kan aantrekken. Maar hoe houdbaar dit is hangt af van onder andere de uitvoering, spreads, open interest en het behouden van handelaren.
AFX-tokenomics en communitydistributie
De tokenomics van AFX sluiten aan op actieve traders. Het model draait vooral om communitydistributie. Van het totaal van 1 miljard tokens is 73% verdeeld over de genesisdistributie, protocolbeloningen, de kerncommunity en ecosysteemontwikkeling.
De grootste groep is protocolincentives met 30%. Dit betekent dat het tokenmodel bedoeld is om aanhoudende handelsactiviteit, liquiditeit en node-staking te belonen, en niet alleen vroege toegang.
Genesisdistributie is 27% van het aanbod en wordt volledig vrijgegeven bij TGE. Zo is er vanaf dag één direct liquiditeit, zonder te wachten op latere unlocks.
AFX heeft ook geen VC-allocatie en geen privérondes, waardoor het tokenmodel meer gericht is op gebruikersparticipatie in plaats van investeerders. Kernbijdragers krijgen 19% van het aanbod, met geen TGE-unlock, een één jaar cliff en 36 maanden lineaire vesting. Zo zijn de belangen van de bijdragers meer op lange termijn gericht dan op directe liquiditeit.
8% van de tokens wordt gereserveerd voor de treasury. Dit is bedoeld voor compliance, infrastructuur en risicoreserves onder toezicht van governance en de stichting. Punten koppelen ook huidige gebruikersactiviteit aan toekomstige tokenverdeling. Er is een vaste pool van 10 miljoen punten in drie seizoenen, die worden omgezet bij TGE.
Voor wie is AFX echt gebouwd
AFX is het meest geschikt voor handelaren die controle willen over hun uitvoering, niet alleen simpele leveraged exposure.
- Actieve perp-handelaren die orderboekhandel, snelle orderplaatsing en controle over entries, exits en annuleringen willen.
- Market makers en grootvolumehandelaren die lage kosten, API-toegang, voorspelbare volgorde en voldoende technische transparantie nodig hebben om de kwaliteit te monitoren.
- On-chain native handelaren die publieke afwikkeling, zichtbaar orderverloop en een trading-stack willen met meer on-chain processen.
- Bouwers van geautomatiseerde strategieën die agent-wallets, private WebSocket-data en permissieregels zoeken voor bots of AI-ondersteund handelen.
- Handelaren die verder kijken dan crypto-paren, en ook perpetual exposure willen naar aandelen, indexen, metalen en grondstoffen op een crypto-native platform.
AFX is minder geschikt voor casual gebruikers, passieve DeFi-investeerders, of handelaren die alleen simpele leverage-producten zoeken zonder veel instellingen. Het is ook niet de eerste keuze voor wie vooral zoekt naar de diepste bestaande liquiditeit, de langste geschiedenis of een uitgebreid getest platform.
Voor deze traders voelen Hyperliquid, dYdX of GMX waarschijnlijk veiliger, totdat AFX haar liquiditeit, uptime en liquidatie-ontwerp heeft bewezen over meerdere volatiele marktcycli.
Het openstaande punt is bewijs. AFX heeft al wat volume, een duidelijke technische verwachting en functies gericht op actieve traders. Maar de sterkste perp-platforms bewijzen zich op termijn. Liquiditeit, uptime bij volatiliteit, liquidatiegedrag, onafhankelijke audits en het vasthouden van handelaren gaan uiteindelijk zwaarder wegen dan de cijfers bij de lancering.
