De Bank for International Settlements (BIS) zegt dat de grootste crypto-platforms nu functioneren als banken en prime brokers. Ze nemen fondsen aan die lijken op deposito’s, maar vallen niet onder vergelijkbare prudentiële regels. Hierdoor ontstaan er risico’s op crypto shadow banking.
Een nieuw rapport van het Financial Stability Institute (FSI) noemt de grootste crypto-dienstverleners “multifunctionele cryptoasset-intermediairs”. Volgens de auteurs moeten deze bedrijven regels krijgen voor kapitaal, liquiditeit, bestuur en stresstesten, net als gereguleerde banken.
Crypto’s shadow banking probleem
Het 38 pagina’s tellende rapport beschrijft hoe yield– en earn-programma’s het eigendom van klantactiva overdragen aan de aanbieder. Deze opzet zorgt voor kortlopende verplichtingen die vergelijkbaar zijn met bankdeposito’s. Voor crypto-houders bestaat echter geen equivalent van depositoverzekering of centrale bank-leningen.
Margeleningen, derivatenhandel en token-uitgifte brengen daar nog extra krediet- en marktrisico’s bovenop. Volgens de auteurs zorgt deze combinatie voor dezelfde maturity- en liquiditeitstransformatie die al langer bij shadow banking voorkomt. De bijbehorende beschermingen gelden hier niet.
Het rapport verwijst naar de instortingen van Celsius Network in 2022 en FTX als vroege waarschuwingen. Ook de flash crash van oktober 2025 wordt genoemd. Bij die ene gebeurtenis werden ongeveer $19 miljard aan met hefboom belegde posities weggevaagd.
Beleidslacunes en cross-border obstakels
Transparantie blijft een groot zwak punt. Onderzoekers bekeken de voorwaarden van grote aanbieders tussen november 2025 en maart 2026. Veel bedrijven publiceren nog steeds geen financiële rapportages of geven geen inzicht in hoe klantactiva worden gebruikt.
De auteurs raden een mix aan van regels gebaseerd op entiteiten en op activiteiten. Internationale samenwerking tussen toezichthouders is volgens hen noodzakelijk voor leen- en uitleenactiviteiten die buiten het huidige raamwerk vallen. Beperkte middelen en zwakke rapportagestandaarden belemmeren nog steeds effectief toezicht.
De verbondenheid van bedrijven maakt de risico’s nog groter. Veel intermediairs doen onderling aan handel, lenen en bewaren elkaars activa. Problemen bij één grote partij kunnen zich binnen enkele dagen verspreiden in de sector. Institutionele investeerders verplaatsen daarom hun custody steeds vaker naar buiten de crypto-exchange om het risico te beperken.
Grote crypto-bedrijven stappen steeds dieper in de traditionele financiële sector. De BIS laat met dit rapport zien dat toezichthouders deze partijen niet meer als simpele handelsplatforms kunnen zien. De vraag is nu hoe snel nationale autoriteiten overstappen van constateren naar het opleggen van bindende regels.
