Voorspellingsmarkten presteren steeds beter dan traditionele peilingen als voorspellingstools – en dat komt vooral door financiële overtuiging. Als mensen echt geld inzetten op een voorspelling, zijn ze eerlijk.
Platforms zoals Polymarket en Kalshi dagen de overheersing van traditionele voorspellingsmethodes uit. Opiniepeilers zijn lange tijd de belangrijkste partij geweest bij het voorspellen van politieke en economische uitkomsten. Maar door meerdere spraakmakende peilingmislukkingen, van de Amerikaanse verkiezingen van 2016 tot Brexit, is er nu ruimte ontstaan voor een nieuwe speler die onzekerheid afstraft met écht geld.
Waarom geld betere data maakt
Het belangrijkste argument voor voorspellingsmarkten is gedragsmatig. Exitpolls en enquêtes hebben een bekend probleem: mensen geven vaak antwoorden die sociaal wenselijk klinken, of antwoorden die laten zien wie ze hopen dat er wint in plaats van wie ze verwachten dat er wint. Fout zitten bij een enquête heeft geen gevolgen.
In voorspellingsmarkten verdwijnt dat verschil volledig. Elke kans die in de marktprijs zichtbaar is, toont iemand die ervoor koos echt kapitaal te investeren in die uitkomst.
“Het kost overtuiging om een voorspelling of een gok te plaatsen,” vertelde George Tung, oprichter van ClashPicks en presentator van het populaire CryptosRUs-kanaal, aan BeInCrypto. “Je moet vrij zeker zijn dat iets gebeurt voordat je er echt geld op inzet.”
Die overtuiging zorgt ervoor dat de data van voorspellingsmarkten van fundamenteel andere kwaliteit is. Het is geen sentiment, maar echt financieel risico.
De cijfers bevestigen dit. Onafhankelijk onderzoek van datawetenschapper Alex McCullough, gepubliceerd via een Dune-dashboard, laat zien dat Polymarket ongeveer 86% van de uitkomsten goed voorspelt, een maand vóór het resultaat van een evenement. In de laatste vier uur stijgt dit tot zo’n 91%. Het onderzoek keek naar de historische data van Polymarket en sloot markten met extreme kansen uit om een vertekend beeld te voorkomen.
Het peilingprobleem
Traditionele peilingen hebben het moeilijk. Ondanks methodologische verbeteringen sinds 2016 en 2020, overschatten peilingen nog steeds Kamala Harris’ kansen op winst bij de Amerikaanse verkiezingen van 2024, terwijl ze Donald Trump juist onderschatten, vooral in de swing states.
Voorspellingsmarkten lieten daarentegen al veel eerder een ander beeld zien voor de verkiezingsavond. Tung benadrukt dat dit voordeel gebaseerd is op vaardigheid, niet op geluk.
“Als je een uitkomst voorspelt zoals een presidentsverkiezing of de goudprijs in de komende week – dan is dat vaardigheid,” vertelde hij aan BeInCrypto. “Er zijn mensen die enorm veel onderzoek doen en alles bestuderen.”
Abonneer je op ons YouTube-kanaal om te zien hoe leiders en journalisten hun inzichten delen
De structurele reden is snelheid. Peilingen duren meerdere dagen om uit te voeren, te bewerken en te publiceren. Een goed gevulde voorspellingsmarkt past binnen minuten de prijzen aan bij nieuw nieuws.
Niet zonder gebreken
Toch is het verhaal van voorspellingsmarkten niet waterdicht. Critici wijzen op een belangrijk kwetsbaar punt: als slechts een kleine, homogene groep handelaren meedoet, kan één grote speler de marktprijs beïnvloeden — en zo de prijs laten afwijken van echte collectieve wijsheid.
Het demografische verschil is ook echt. Mensen die deelnemen aan voorspellingsmarkten zijn meestal crypto-gebruikers met veel financiële kennis — niet per se een goede afspiegeling van de hele samenleving. Volgens critici beperkt dit het “wijsheid van de massa”-verhaal, zeker als de groep zo klein is.
Tung geeft dat eerlijk toe.
“Ik ben het ermee eens dat hoe groter het platform wordt en hoe meer mensen meedoen, hoe nauwkeuriger de voorspellingen worden,” zei hij. Maar hij is het niet eens met het idee dat het een unieke zwakte van voorspellingsmarkten is. “Op welk soort platform voorspellen nu meer mensen dan op voorspellingsmarktplaatsen samen? Welke data heeft een grotere demografische spreiding dan dit?”
Het is een terechte vraag – en een waar de peilingenwereld nog geen goed antwoord op heeft.
Nieuwe platforms zetten in op meer deelname uit allerlei groepen. ClashPicks, de voorspellingsmarkt van Tung op Solana, gebruikt een gratis voorspellen-model om de drempel voor nieuwe gebruikers te verlagen. Het idee is juist om mensen aan te trekken die anders nooit een Polymarket-account zouden openen.
Wat komt hierna
Of voorspellingsmarkten peilingen ooit helemaal zullen vervangen, is niet het belangrijkste. Ze hebben het debat in elk geval veranderd. Institutionele investeerders, campagneleiders en mediabedrijven gebruiken voorspellingsmarkt-data nu naast, en soms in plaats van, traditionele peilingscijfers.
De mate van institutionele interesse is niet te negeren: in oktober 2025, investeerde Intercontinental Exchange (ICE) $2 miljard in Polymarket, waardoor het bedrijf gewaardeerd werd op $9 miljard. Dat is geen gok op een niche crypto-project. Het laat zien dat de financiële wereld voorspellingsmarkten nu echt als serieuze data-infrastructuur ziet.
De volgende test is of de sector meer deelnemers kan aantrekken, zonder de betrokkenheid te verliezen die de data waardevol maakt. Meer deelnemers zorgt voor meer verschillende informatie, maar dat geldt alleen als deze deelnemers echt kennis hebben, en niet alleen speculeren. Die balans moet nog gevonden worden.
Voor nu zijn voorspellingsmarkten de eerlijkste spiegel die we hebben voor wat mensen echt denken dat er gaat gebeuren, omdat het ze iets kost als ze het fout hebben.
