AI agents betalen nu al zelfstandig voor data, rekenkracht en online zoekopdrachten. De wet gaat er echter nog steeds van uit dat een mens elke transactie goedkeurt. Dat verschil staat nu centraal in het debat over AI agent-identiteit.
Leden van de Legal & Regulatory Council van BeInCrypto stellen dat blockchain dit verschil kan oplossen.
Wie betaalt als een machine betaalt
De markt is nog jong. Een recent BeInCrypto Intelligence-rapport volgde 6,4 miljoen x402-betalingen in 35 dagen, vooral kleine bedragen voor data en API-aanroepen.
Toch zijn banken nerveus. JPMorgan blokkeert nu externe AI agents van klantrekeningen en CEO Jamie Dimon noemt het risico op gevaarlijke agents.
De Amerikaanse wet biedt weinig houvast. De Electronic Fund Transfer Act regelt nog steeds ongeautoriseerde overboekingen. Het Congres schreef deze wet in 1978 voor een wereld waarin een mens elke transactie goedkeurt. De GENIUS Act stelt regels op voor stablecoin-uitgevers, maar zegt niets over agents die deze coins uitgeven.
Hierdoor weet niemand zeker wie betaalt als een agent de verkeerde vlucht boekt. Dit is evenzeer een identiteitsvraagstuk voor AI agents als een aansprakelijkheidskwestie.
Waarom AI agent-identiteit een blockchainlaag nodig heeft
Vyara Savova, een seniore beleidsdeskundige bij de European Crypto Initiative, verwacht dat de meeste mensen agents gaan gebruiken voor routinetaken die betalingen vereisen. Volgens haar brengt blockchain alles samen wat deze agents missen.
“Dan hebben we dus de betaalrails, de identificatierails, eigenlijk de vertrouwenslaag, allemaal in één. Dat zou dit probleem grotendeels oplossen.”
Advocaat Anja Blaj Zajc wijst het idee af dat gebruikers moeten kiezen tussen privacy en aansprakelijkheid. Zero-knowledge (ZK)-proofs, stelt zij, maken die keuze overbodig. Een ZK-proof bewijst een feit zonder de achterliggende data te onthullen.
“Je zou het ZK-bewijs hebben dat aantoont dat er inderdaad een mens achter die agent zit en dat er iemand verantwoordelijk is voor die agent,” zei Blaj Zajc.
Dat punt is juridisch belangrijk. Voor aansprakelijkheid is een verantwoordelijke persoon nodig, en een anonieme wallet biedt dat niet. Een ZK-credential kan een agent verbinden aan een verantwoordelijke eigenaar, zonder deze eigenaar bij elke winkelier bloot te geven.
Transparantie is al verplicht in Europa
Lord Chris Holmes vindt openheid het belangrijkste. Hij is conservatief lid van het Britse Hogerhuis en diende een wetsvoorstel in over AI-regulering.
“Het moet altijd duidelijk zijn dat AI gebruikt is, hoe het gebruikt is, met welk doel, en dat toestemming, vertrouwen en transparantie daarbij horen,” zei Holmes.
De EU eist dat al deels. Sinds 2 augustus 2026 verplicht artikel 50 van de EU AI Act chatbot-aanbieders om mensen te vertellen dat ze met een AI-systeem spreken. Nationale autoriteiten kunnen deze regel handhaven.
Opvallend is dat de AI Omnibus de deadlines voor hoog-risico-onderdelen heeft verschoven naar 2027 en 2028, maar deze plicht is blijven staan.
Toch gaat de AI Act over openheid en niet over betalingen. Er is nog geen EU- of VS-regel die een winkelier vertelt hoe hij de mens achter een betalende agent kan verifiëren.
Tot wetgevers dit oplossen, houden banken hun deuren waarschijnlijk gesloten voor externe agents. Op dit moment is AI agent-identiteit gebaseerd op ZK-proofs de favoriete oplossing van de council: bewijs dat een mens verantwoordelijk is, maar geef verder niets prijs.
