Wall Street blijft records breken, maar steeds meer institutionele stemmen noemen kunstmatige intelligentie (AI) nu als de grootste bedreiging voor de wereldwijde markten.
De S&P 500 staat centraal in deze discussie, en de concentratie binnen deze index verklaart waarom.
Waarom fondsbeheerders nu vooral AI vrezen
Een tail risk is een gebeurtenis met een kleine kans, maar grote gevolgen. Fondsbeheerders houden dit altijd in de gaten, zelfs als de markten rustig lijken. AI staat nu bovenaan deze lijst.
Uit het wereldwijde fondsbeheerdersonderzoek van Bank of America in juli blijkt dat 45% van de ondervraagden een AI-bubbel als grootste tail risk ziet. Dat was vorige maand nog 28%.
Volg ons op X voor het laatste nieuws.
AI-bubbel heeft daarmee de angst voor een tweede inflatiegolf van de eerste plaats verdreven. De enquête wijst longposities in wereldwijde halfgeleiders aan als de drukste trade van het moment.
Deelnemers noemden ook een concrete aanleiding: investeringen van hyperscalers in AI-infrastructuur worden gezien als de grootste kans op een kredietcrisis.
Analist Mac10 waarschuwde daar extra voor op 8 augustus. Volgens hem versnelt de groei van verwachte winsten vooral doordat bedrijven ongekend veel geld in kunstmatige intelligentie stoppen.
Zijn zorg gaat over boekhoudkundige trucs: die uitgaven lijken op de winstcijfers eenmalige meevallers, maar zijn geen duurzame operationele groei.
Ook belangrijke instellingen delen die twijfel. De Bank for International Settlements waarschuwde eerder dit jaar dat de uitgaven van Big Tech makkelijk in een langdurige investeringsmislukking kunnen eindigen. De bedragen onderstrepen die waarschuwing. De vijf grootste hyperscalers zullen in 2025 en 2026 samen naar verwachting meer dan $1 biljoen investeren.
De kans op risico’s wordt groter doordat huishoudens meer aandelen bezitten ten opzichte van hun vermogen dan tijdens eerdere cycli. Een scherpe daling zou gewone investeerders dus harder raken dan bij de dotcom-crash.
Wat de S&P 500 echt laat zien
De structuur van de markt verklaart het belang van de index. Volgens schattingen van J.P. Morgan Global Research nemen de 20 grootste bedrijven nu ongeveer 50,8% van de totale marktkapitalisatie voor hun rekening.
Die concentratie is in de moderne tijd ongekend. Het is vijftig jaar geleden dat de index zo afhankelijk was van zo weinig bedrijven. In de praktijk betekent dat iets lastigs: kopen in de markt is steeds meer automatisch investeren in AI, ongeacht de prestaties van de andere 480 bedrijven.
Toch blijven de investeringen stijgen. Goldman Sachs verwacht dat de jaarlijkse AI-uitgaven eind 2026 kunnen oplopen tot meer dan $800 miljard.
Morgan Stanley verwacht nog meer geld. Hun onderzoek voorspelt bijna $3 biljoen aan AI-infrastructuurinvesteringen tegen 2028, waarvan meer dan 80% nog moet komen.
Deze zomer heeft al een stresstest gebracht. De Nasdaq daalde bijna 10% vanaf het juni-high tot eind juli, maar maakte begin augustus een herstel van bijna 9% naar een nieuwe all-time high, volgens gegevens van TradingView.
Vooral aandelen met veel momentum waren kwetsbaar. Sandisk en Western Digital, die dit jaar met respectievelijk ongeveer 396% en 145% zijn gestegen, lieten beide sell-the-news-kwetsbaarheid zien tijdens het cijferseizoen.
De bull-casus is gebaseerd op de behaalde resultaten. Goldman Sachs heeft vastgesteld dat 64% van de S&P 500-bedrijven die cijfers hebben gerapporteerd minstens één standaarddeviatie boven de consensusverwachting uitkwamen.
BlackRock wijst de bubbel-benadering volledig af. De huidige leiders boeken echte winsten, hebben sterke balansen en investeren vooral met hun eigen geldstroom.
Uitzonderlijk sterke resultaten kopen tijd voor de AI-handel. Of de uiteindelijke opbrengsten de biljoenen aan investeringen zullen rechtvaardigen, blijft echter de vraag voor de hele index.
Situational Awareness-fiasco: een waarschuwing voor de AI-handel
Wie een voorbeeld zoekt van AI-concentratierisico, kreeg dat in juli. Hedgefonds Situational Awareness, opgericht door voormalig OpenAI-onderzoeker Leopold Aschenbrenner, groeide tot wel $45 miljard, maar leed grote verliezen op AI-infrastructuuraandelen zoals SK Hynix en moest al zijn beursbelangen verkopen aan Ken Griffins Citadel.
Het moment was zwaar: op 24 juli stuurde Aschenbrenner een brief aan investeerders waarin hij een netto rendement van 439% in de eerste helft van 2026 meldde – en zelfs suggereerde dat het een goed moment was om extra geld toe te voegen.
Zes dagen later nam Citadel een belang over dat ooit werd geschat op $16 miljard, in een van de grootste noodtransacties ooit op Wall Street. Door een keten van margin calls kromp het fonds van $45 miljard naar ongeveer $10 miljard in slechts een paar weken.
Het verhaal stopte daar niet. Enkele dagen na bijna-instorten keerde Aschenbrenner alweer terug op de markt met een investering van $400 miljoen in een privaat bedrijf, waarmee zijn totale inzet op dit onbekende doelwit op $500 miljoen kwam, naast de privéstakes die het fonds nog had.
Deze gebeurtenis bewijst niet dat de AI-handel voorbij is, maar laat wel zien hoe concentratie, hefboomwerking en weinig liquiditeit een portfolio kunnen vernietigen nog voordat een langetermijnverwachting is uitgekomen – dezelfde kwetsbaarheid die nu, op index-schaal, ook in de S&P 500 zit.
Abonneer je op ons YouTube-kanaal om inzichten te krijgen van leiders en journalisten.
