Naast olie zorgt de blokkade van de Straat van Hormuz nu ook voor problemen in een andere belangrijke ader van de wereldeconomie: meststoffen.
Analisten waarschuwen dat deze verstoring kan uitgroeien tot een voedselcrisis in meerdere landen, en dat dit veel verder kan gaan dan alleen de energiemarkten.
Het stille domino-effect van de Iran-oorlog
Ongeveer een derde van de wereldwijde meststoffenhandel over zee gaat door de Straat van Hormuz. Landen die afhankelijk zijn van stabiliteit in de Perzische Golf exporteren bijna de helft van alle ureum en 30% van de ammoniak wereldwijd. Deze twee voedingsstoffen zijn essentieel voor gewassen.
Volg ons op X voor het laatste nieuws zodra het gebeurt
Sinds het conflict begon op 28 februari is het scheepvaartverkeer door de straat met meer dan 95% gedaald, volgens UNCTAD. Het effect is duidelijk en ernstig: geen meststoffen → kleinere oogsten → stijgende voedselprijzen → basisvoedingsmiddelen worden voor miljoenen mensen onbetaalbaar.
Dit risico is niet ver weg. Het gebeurt nu al. Granulaire ureumprijzen in Egypte, een belangrijke wereldwijde graadmeter voor stikstofmeststoffen, zijn gestegen naar ongeveer $700 per ton, terwijl de prijs voor de oorlog tussen de $400 en $490 lag.
“Ureum-meststof is 50% duurder sinds de Straat vijf weken geleden werd gesloten. 30% van alle meststoffen wereldwijd gaat door Hormuz. De Golfregio produceert bijna de helft van alle ureum en 30% van de ammoniak. Europese en Afrikaanse landbouwmarkten betalen hier nu al voor,” meldde The Hormuz Letter.
De Voedsel- en Landbouworganisatie (FAO) verwacht dat de wereldwijde meststofprijzen gemiddeld 15% tot 20% hoger liggen in de eerste helft van 2026 als de verstoring aanhoudt. FAO-hoofdeconoom Máximo Torero noemde de blokkade een van de zwaarste schokken voor wereldwijde grondstoffenstromen van de laatste jaren.
UBS-econoom Arend Kapteyn verwacht dat de prijzen voor meststoffen 48% hoger zullen zijn dan vorig jaar, waardoor wereldwijde voedselprijzen met 12% zullen stijgen.
Waarom timing dit erger maakt
Het moment van deze verstoring is extra belangrijk. In landen zoals India beïnvloedt een tekort aan meststoffen direct de keuze om te zaaien in het kharif-seizoen. Wordt dit moment gemist, dan zijn de gevolgen het hele jaar merkbaar.
“De inkoop voor het kharif-seizoen begint meestal in mei, vóór het zaaien van gewassen zoals rijst en katoen in juni en juli. Dit betekent dat er weinig tijd is voordat een tekort aan meststoffen de oogst kan beïnvloeden,” schreef The Guardian.
De crisis is structureel en niet alleen logistiek. De verstoring bij Hormuz kan gevolgen hebben voor de wereldwijde voedselvoorziening, zelfs nadat er een wapenstilstand of oplossing zou komen.
Shanaka Anslem Perera stelt dat de crisis in 2026 lijkt op de ineenstorting van Sri Lanka in 2022, maar dat dit keer niet beleid de oorzaak is, maar verstoringen van de toevoer via de Straat van Hormuz.
“Het kharif-zaaiseizoen loopt van april tot en met juni. Zaden die niet in april zijn gezaaid, geven geen rijst in oktober. Meststof die niet tijdens het zaaien wordt gegeven, verhoogt de opbrengst bij de oogst niet,” zegt hij. “De default van Sri Lanka in 2022 duurde elf maanden van mestverbod tot het moment van nationale ineenstorting. De sluiting van Hormuz duurt nu vijf weken. De kharif-periode sluit in juni. Het patroon is hetzelfde. De snelheid is hoger. En het aantal landen dat op dit pad zit, is niet één maar twaalf.”
Wat begon als een geopolitieke verstoring op de oliemarkten groeit nu uit tot een gelaagde wereldwijde crisis. Meststoffen vormen de basis van moderne voedselproductie. Elke langdurige verstoring van deze toevoer kan grote en langdurige gevolgen hebben.
In tegenstelling tot olie, die met de tijd vaak omgeleid of vervangen kan worden, zijn tekorten aan meststoffen veel minder flexibel. Landbouwcycli liggen vast, en gemiste leveringen zorgen direct voor lagere oogsten.
Als de Straat van Hormuz geblokkeerd blijft, krijgt de wereld mogelijk niet alleen te maken met een energiecrisis, maar ook met de eerste fase van een wereldwijde voedselcrisis.
Abonneer je op ons YouTube-kanaal om te zien hoe leiders en journalisten hun inzichten delen
