De hype rond artificial intelligence (AI) wordt vaak gepresenteerd als een verhaal over kapitaal, code en rekenkracht. Alphabet, Amazon, Meta en Microsoft voorspellen investeringen van ongeveer $650 miljard in 2026. Ondertussen noteren AI-gerelateerde aandelen dicht bij hun all-time highs.
Maar onder de softwarelaag zit een fysieke toeleveringsketen die afhankelijk is van transformatoren, schakelkasten, batterijen, netcapaciteit én een minder besproken grondstof: helium.
AI’s $650 miljard bouwproject heeft een heliumprobleem
Voor de context: helium is een belangrijk element voor de productie van halfgeleiders en wordt gebruikt bij koeling, lekdetectie en zeer nauwkeurige processen. Toch is het aanbod van helium erg geconcentreerd.
Volgens de US Geological Survey, Mineral Commodity Summaries 2026, bedroeg de wereldwijde productie in 2025 ongeveer 190 miljoen kubieke meter. De Verenigde Staten, Qatar en Rusland zijn samen goed voor ongeveer 84% van alle heliumproductie wereldwijd.
Qatar produceerde dat jaar 63 miljoen kubieke meter helium, ongeveer een derde van het totale wereldwijde aanbod. Bijna alles komt uit Ras Laffan Industrial City, het grootste LNG-complex ter wereld.
Die balans werd verstoord op 18 maart, toen Iran een aanval uitvoerde op Ras Laffan tijdens de bredere VS-Iran oorlog. QatarEnergy riep force majeure uit op een deel van haar langetermijncontracten voor vloeibaar gas (LNG). In een persbericht werd gewaarschuwd dat reparaties tot wel vijf jaar kunnen duren.
“QatarEnergy verwacht dat de schade aan haar Ras Laffan Industrial City, veroorzaakt door raketaanvallen op woensdag 18 maart 2026 en in de vroege uren van donderdag 19 maart 2026, ongeveer $20 miljard per jaar aan gemiste inkomsten zal kosten en dat de reparaties tot vijf jaar kunnen duren. Dit zal gevolgen hebben voor de levering aan markten in Europa en Azië,” schreef het staatsoliebedrijf.
Volg ons op X om als eerste het laatste nieuws te ontvangen
Rusland sloot de tweede deur in april. Het stelde exportbeperkingen in voor helium tot eind 2027. De overheid gaf aan dat het gas nodig is voor de eigen markt, vooral voor glasvezelonderdelen die gebruikt worden in militaire drones.
Knellende tekorten aan elektrische apparatuur verergeren het probleem. Ongeveer de helft van de Amerikaanse datacenters die dit jaar zouden openen, kampt nu met vertragingen of zijn zelfs volledig geannuleerd, omdat transformatoren, schakelkasten en batterijen schaars zijn.
Deze onderdelen zijn ook nodig om het elektriciteitsnet uit te breiden. Dat net moet steeds meer stroom leveren, door de opkomst van elektrische auto’s en warmtepompen. De productiecapaciteit in eigen land groeit te langzaam, waardoor ontwikkelaars van datacenters steeds afhankelijker worden van buitenlandse import.
De AI-hype loopt dus vast op een fysiek knelpunt dat alleen met kapitaal niet oplosbaar is. Op Wall Street is men enthousiast over de toekomstige groei, maar de benodigde grondstoffen en onderdelen raken één voor één steeds moeilijker beschikbaar.
Abonneer op ons YouTube-kanaal voor expertinzichten van leiders en journalisten
