Donald Trump zorgde tussen 6 en 11 juli voor drie grote beleidschokken. Hij verklaarde het staakt-het-vuren met Iran als beëindigd, waardoor de prijs van Brent-olie met 5,2% steeg. Ook gaf de president het bevel om de handel met Spanje stop te zetten, waardoor de Spaanse beursindex IBEX 35 met 2,6% daalde.
Tot slot steunde hij strengere sancties tegen Rusland en gaf hij Oekraïne toestemming om Patriot-luchtafweersystemen te produceren, wat nieuwe risico’s veroorzaakte voor de energie- en defensiemarkten.
Trump beëindigt het Iran staakt-het-vuren
Trump zei dat het tijdelijke akkoord met Iran “voorbij” was na nieuwe aanvallen op commerciële schepen en Amerikaanse faciliteiten in de Golf. Daarna voerden Amerikaanse troepen nieuwe aanvallen uit op Iraanse doelen.
De oliemarkten reageerden direct. De prijs van Brent steeg met 5,2%, terwijl WTI met 4,4% steeg en daarmee een 2-weekse high bereikte. De S&P 500 en Dow sloten lager af, terwijl de STOXX 600 de sterkste daling sinds maart liet zien.
De stijging van olie zorgde er ook voor dat de rendementen op staatsobligaties opliepen, omdat investeerders rekening hielden met meer inflatierisico. Hogere brandstofprijzen maken het moeilijker voor de Federal Reserve om de rente te verlagen.
Toch zei Trump later dat de VS gesprekken met Iran zouden voortzetten en bagatelliseerde hij de kans op een nieuwe grootschalige oorlog.
De markt richt zich nu op de scheepvaart door de Straat van Hormuz, waardoor ongeveer een vijfde van het wereldwijde olieaanbod wordt vervoerd.
Dreiging stopzetten handel met Spanje raakt aandelen en obligaties
Trump gaf ook opdracht aan minister van Financiën Scott Bessent om de handel en bezoeken met Spanje stop te zetten. Hij beschuldigde Madrid ervan te weinig aan defensie uit te geven en de Amerikaanse campagne tegen Iran te dwarsbomen.
Na deze uitspraken daalde de Spaanse beurs flink. De IBEX 35 verloor 2,6%, en was daarmee de slechtst presterende grote Europese index die dag.
Aandelen van Santander daalden met 4,3%, BBVA verloor 3% en Inditex, de eigenaar van Zara, ging 3,6% omlaag. Het rendement op Spaanse staatsobligaties met een looptijd van 10 jaar steeg met negen basispunten, omdat investeerders een hogere vergoeding verlangden voor het aanhouden van Spaanse schuld.
Het is nog onduidelijk of Trump daadwerkelijk een volledig bilateraal embargo kan opleggen. De Europese Unie is namelijk verantwoordelijk voor het handelsbeleid van de lidstaten, en de handel tussen de VS en Spanje is tot nu toe ondanks eerdere dreigingen doorgegaan.
Toch kan aanhoudende onzekerheid een negatief effect hebben op Spaanse banken, exporteurs, luchtvaartmaatschappijen en toerismebedrijven.
Trump verscherpt zijn houding tegenover Rusland
Tijdens de NAVO-top in Ankara wijzigde Trump zijn standpunt over Oekraïne. Hij zei dat de VS Oekraïne een licentie zouden geven om Patriot-luchtafweersystemen te produceren, een technologie waar Kiev al jaren om vraagt.
Enkele dagen later maakten Amerikaanse senatoren bekend dat ze met de regering-Trump een akkoord hadden bereikt over strengere sancties tegen Rusland. Deze wetgeving zou ook landen kunnen treffen die Russische olie en gas blijven kopen.
De markt heeft nog niet duidelijk gereageerd, omdat het Amerikaanse Congres het wetsvoorstel nog moet goedkeuren. Het effect hangt af van de sancties, eventuele uitzonderingen en de manier waarop deze worden gehandhaafd.
Sterke aanvullende sancties zouden de olieleveringen van Rusland aan China, India en Turkije kunnen verstoren. Dat zou de energieprijzen extra onder druk zetten en de vraag naar alternatieve voorraden vergroten.
De Patriot-beslissing zou tegelijkertijd defensiebedrijven en toeleveranciers kunnen steunen. Ook is het een signaal dat Washington mogelijk meer militaire en economische druk op Moskou zal uitoefenen.
