AI heeft de maandelijkse banengroei in de VS het afgelopen jaar met ongeveer 16.000 banen verminderd, volgens nieuw onderzoek van Goldman Sachs-economen. Dit zorgde voor een stijging van het werkloosheidspercentage met 0,1 procentpunt.
In de analyse worden banen die door AI vervangen kunnen worden, gescheiden van banen waar AI de mens juist ondersteunt. Dit onderscheid laat een veel ongelijkere arbeidsmarkt zien dan de algemene cijfers doen vermoeden.
Welke banen AI vervangt
Het onderzoek van Goldman Sachs-econoom Elsie Peng combineert een vervangingsscore met een IMF-complementariteitsindex. Op deze manier wordt duidelijk in welke functies AI daadwerkelijk de mens vervangt in plaats van alleen ondersteunt.
Telefonisten, schadebehandelaars bij verzekeringen en incassomedewerkers lopen het grootste risico om vervangen te worden, schrijft Peng. Klantenservice medewerkers en data-entry medewerkers volgen snel daarna. In deze beroepen zijn de operationele kosten en het aantal vacatures bij kwetsbare bedrijven al afgenomen.
Maar de gevolgen zijn niet gelijk verdeeld. Het onderzoek laat zien dat vooral jongere, minder ervaren werknemers worden geraakt. Zij concurreren direct met AI-systemen bij taken die eerder typisch instapbanen in het kantoorleven waren. Het aantal starters dat wordt aangenomen in professionele diensten is de afgelopen periode sterk gedaald.
Waar AI juist nieuwe banen creëert
Toch verdwijnen niet alle kwetsbare rollen. Kijkt men alleen naar beroepen met veel kans op ondersteuning door AI, dan schat Goldman Sachs dat AI elke maand ongeveer 9.000 banen heeft toegevoegd. Dit heeft het werkloosheidspercentage licht verlaagd.
Onderwijzers, rechters en bouwprojectleiders staan bovenaan de lijst van beroepen die worden ondersteund door AI. Deze banen vragen om fysieke aanwezigheid, beoordelingsvermogen of sociale vaardigheden die AI niet volledig kan overnemen. Peng noemt onderzoeken waaruit blijkt dat bedrijven in deze sectoren meer productiviteit en extra vacatures laten zien.
Peng legt het patroon uit aan de hand van de Jevons-paradox uit de 19e eeuw. Die stelt dat meer efficiëntie uiteindelijk zorgt voor meer vraag. Wanneer AI de kosten per product verlaagt, willen klanten vaak meer. Hierdoor komen er weer extra banen bij in de getroffen sectoren.
Toch geeft het totaalplaatje mogelijk een te laag beeld van de rol van AI bij het creëren van banen. Werkgelegenheid rond de bouw van datacenters en de bredere productiviteitsgroei door AI-gebruik zijn niet meegenomen in het huidige cijfer van Goldman.
Hierdoor blijft het echte netto-effect van AI op de Amerikaanse werkgelegenheid onzeker, terwijl bedrijven hun AI-uitgaven tot ver in 2026 blijven verhogen. Het volgende maandelijkse banenrapport zal laten zien of de vervangings-trend sneller gaat.
